Online naailes 2: Hoe werkt een naaimachine?

Het basisprincipe van elke naaimachine

In de vorige online naailes heb je geleerd welke materialen je nodig hebt om te gaan naaien. In deze les leer ik je hoe een naaimachine werkt en beginnen we met het naaien van proeflapjes.

 

Elk merk naaimachine werkt weer net even anders. De uitleg hieronder is gebaseerd op een mechanische Singer naaimachine. Het kan zijn dat de knopjes op jouw eigen naaimachine net even op een andere plaats zitten. Neem in dat geval de handleiding van je machine er bij.

 

Naaimachine heb je in alle soorten en maten, maar één dingen hebben ze allemaal gemeen: ze maken een stiksel. Maar hoe werkt dit nu technisch gezien precies? 

 

De naaimachine werkt met een bovendraad en een onderdraad. De onderdraad wordt ook wel spoeldraad genoemd.

Bovendraad

De bovendraad komt van het klosje garen wat je boven op je machine plaatst en door je machine en de naald rijgt. (In onderstaande animatie is dit de groene draad.)

Spoeldraad

De spoeldraad komt van het spoeltje dat onderin je machine zit. (In de animatie is dit de blauwe draad.)

Het stiksel

Als je gaat naaien, beweegt de naald met de groene bovendraad van boven naar beneden en weer terug. Tijdens deze beweging maakt de groene draad een lusje om de blauwe spoeldraad, doordat er een grijper (rood) ronddraait. Omdat de stof tussen de bovendraad en de spoeldraad ligt, krijg je uiteindelijk een mooi stiksel.

hoe werkt een naaimachine
Vroeg jij je dit ook altijd al af?

Hoe ziet de naaimachine er uit?

Hieronder zie je welke knopjes en onderdelen er allemaal op mijn naaimachine zitten. Ik zal bij elk onderdeel vertellen wat het is en wat je er mee kunt doen. Sommige cijfers sla ik over. Deze zijn dan (nog) niet van toepassing).

 

gratis online naailes

1. Draadspanningsknop

Met deze knop stel je de bovendraadspanning in. Hoe je erachter komt of de spanning op de draad goed is, leg ik je later in deze les uit.

2. Draadhevel

De draadhevel beweegt tijdens het naaien mee op en neer. Je rijgt de bovendraad door de draadhevel.

3. Draadafsnijder

Dit is een handigheidje wat veel naaimachines tegenwoordig hebben. Als je klaar bent met je stiksel, haal je je naaiwerk hierlangs om de draden af te snijden. Handig omdat je dan niet telkens je schaar hoeft te pakken.

4. Persvoet

De persvoet houdt de stof op zijn plaats. Je naait altijd met de persvoet naar beneden.

6. Aanschuiftafel

In de aanschuiftafel is meestal ruimte voor de accessoires van de naaimachine, zoals extra voetjes, spoeltjes, naalden en dergelijke. De aanschuiftafel kun je eraf schuiven, zodat je makkelijker de zomen van bijvoorbeeld mouwen en broekspijpen kunt naaien.

7. Achteruitnaai/knop

Als je deze knop ingedrukt houdt tijdens het naaien, naait de machine achteruit in plaats van vooruit. Als je de knop weer loslaat, naait de machine weer vooruit. Deze functie gebruik je aan het begin en einde van stiksels om ze te hechten.

9. Steekbreedteknop

Met deze knop stel je breedte van je steek in (met name bij zigzagsteek).

10. Steeklengteknop

Hiermee stel je de lengte van je steek in. 

11. Steekkeuzeknop

Hieraan draai je als je een andere steek wilt selecteren. Op alle naaimachines zitten in ieder geval de rechte steek en de zigzagsteek. Hoe uitgebreider jouw naaimachine is, hoe meer soorten steken je kunt selecteren.

gratis online naailes

14. Garenpen

Op de garenpen zet je het klosje garen. Vanaf hier rijg je de bovendraad in.

15. Spoelwinderas

Op deze as kun je een leeg spoeltje zetten, wanneer je deze wil opwinden met garen. Verderop leer je hoe dit precies in zijn werk gaat.

17. Handwiel

Tijdens het naaien draait het handwiel rond. Als je het wiel met de hand bedient, draai dan altijd naar je toe. Je ziet de naald dan op en neer bewegen. Dit gebruik je om de naald in je werk te zetten voordat je begint met naaien en de naald omhoog te zetten als je weer klaar bent.

18. Aan-/uitknop

Het zal je niet verbazen dat je met  deze knop je naaimachine aan en uit zet. (Zorg wel dat de stekker in het stopcontact zit.)

19. Stekkerhuis

Hier steek je het ene uiteinde van de voedingskabel (nr. 26) in. En het andere uiteinde natuurlijk in het stopcontact.

24. Persvoethevel

Hiermee kun je de persvoet omhoog of omlaag zetten.

25. Voetpedaal

Met het voetpedaal bedien je de naaimachine. Het is net als autorijden. Duw je het pedaal diep in dan zal de naaimachine snel naaien. Duw je wat zachter, dan naait de machine ook zachter en heb je meer controle.

 

Actie: 3 rollen patroonpapier €4,50

Spoeltje opwinden

gratis online naailes

 

Zet een klosje garen op de garenpen en rijg het garen in naar de spoelwinderas. Op de naaimachine staat meestal met een gewone en een stippellijn aangegeven hoe de draad moet lopen. De stippellijn heb je nodig bij het opwinden van je spoeltje. Hiernaast zie je op het plaatje hoe dit moet voor de naaimachine die ik heb.

Duw het uiteinde van de draad door het gaatje van een leeg spoeltje (van binnen naar buiten) en zet het spoeltje op de spoelwinderas. Hou het uiteinde van het garen vast en duw het spoeltje naar rechts. Druk het voetpedaal in. De machine windt nu het spoeltje op. Zodra het spoeltje vol genoeg is, laat je je voetpedaal weer los en knip je de draad door. Je kunt het volle spoeltje nu van de spoelwinderas afhalen.

 

Spoeltje inzetten

Als eerste zorg je ervoor dat de machine uit staat en dat de naald helemaal omhoog staat. Draai hiervoor het handwiel naar je toe.

Daarna haal je de aanschuiftafel weg en open je het klepje dat voor het spoelhuis zit.

gratis online naailes

Met het lipje haal je het spoelhuis uit de machine (zie a op tekening 2). Plaats het spoeltje in het spoelhuis. De draad moet rechtsom, dus met de klok mee, van het spoeltje afrollen. Trek daarna de draad door de gleuf (zie tekening 4) en laat de draad ongeveer 15 cm uit het spoelhuis uisteken. Met het lipje zet je het spoelhuis weer terug in de machine.

 

Bovendraad inrijgen

Zet ook nu de naaimachine uit en zorg dat de naald in de hoogste stand staat. Nu moet ook de persvoet omhoog staan.

Zet een klosje garen op de garenpen volg de tekens op je naaimachine. De draad gaat meestal langs een aantal draadgeleiders en door de spanner. Na de spanner gaat de draad omlaag om vervolgens langs de draadhevel af eerst omhoog en dan omlaag te gaan. De draad komt dan bij de naald. Meestal moet je de draad bovenaan de naald in de naaldklem schuiven. Uiteindelijk moet de draad door het oog van de naald. Trek ongeveer 15 centimeter draad achter de naald door.

Spoeldraad ophalen

Met de linkerhand hou je de bovendraad vast en met je rechterhand draai het handwiel naar je toe. Laat de naald eerst naar beneden en dan weer omhoog gaan. Trek tegelijkertijd zachtjes aan de bovendraad. De spoeldraad zie je nu omhoog komen. Je legt de twee draden onder de persvoet door naar achter.

 

Proeflapje naaien

Je naaimachine is nu helemaal ingeregen en je kunt dus je proeflapje gaan naaien.

 

Stel je machine in op een gewone rechte steek en pak een klein lapje (bijvoorbeeld een reststukje) van je stof. Zeker als dit één van de eerste keren dat je achter de naaimachine zit, raad ik je aan om een soepele katoenen stof te nemen. Deze soort stof naait het gemakkelijkst.

 

Vouw je lapje dubbel, zodat je door twee laagjes stof naait. Leg de stof onder de persvoet. Zorg dus dat je persvoet en je naald omhoog staan. Daarna zet je de persvoet omlaag en draai je de naald in je stof. Duw je voetpedaal in. De naaimachine maakt nu een stiksel. Als je klaar bent, draai je de naald weer in de hoogste stand en zet je de persvoet omhoog. Haal je werk onder de persvoet vandaan en knip de draden door (of gebruik de draadafsnijder op je machine).

gratis online naailes

Draadspanning controleren

Als de draadspanningsknop ergens tussen 3 en 4 staat, geeft dit meestal de juiste spanning. Of de spanning goed was, kun je controleren door goed naar je stiksel op het proeflapje te kijken en dit te verlijken met de plaatjes hieronder.

A Goede draadspanning

De draadspanning is goed als je stiksel er aan de boven- en onderkant van je stof hetzelfde uitziet.

B Te lage draadspanning

Als de draadspanning te laag is, zie je aan de onderkant kleine lusjes.

C Te hoge draadspanning

Als de draadspanning te hoog is, zie je aan de bovenkant kleine lusjes.

 

Spanning van de spoeldraad

Je kunt ook de spanning van de spoeldraad testen. Hou het spoelhuis omhoog aan de draad en laat het 1 of 2 maal springen. De spanning is goed, als de draad dan ongeveer 5 centimeter afrolt. Als de draad niet afrolt, is de spanning te hoog. Als de draad te veel afrolt is de spanning te laag. Je kunt de spoeldraadspanning aanpassen met het schroefje dat op de zijkant van het spoelhuis zit.

Ik stel het op prijs als je me laat weten wat je van deze online naailes vindt. Je kunt je vragen, aanvullingen of opmerkingen hieronder kwijt. Je kunt ook via het formulier met mij contact leggen.

 

In de volgende online naailes ga je je eerste naaiproject maken. Wat dat is, laat ik nog even een verrassing!

 

Nieuwe naaitips direct in je mailbox

* indicates required

Dit zal je ook interesseren:

Zelf maken: paspelband
Zelf maken: paspelband
Wat zijn al die tekens op je patroon?
Wat zijn al die tekens op je patroon?
Alles over naaimachinenaalden
Alles over naaimachinenaalden
Online naailes 4: Je eerste rits!
Online naailes 4: Je eerste rits!
Stof, stof en nog een stof... Deel 3
Stof, stof en nog een stof... Deel 3

Commentaar schrijven

Commentaren: 18
  • #1

    333 (zaterdag, 03 mei 2014 16:11)

    Ga je nog meer lessen zetten want ik kan niet naar die lessen komen dat is te ver

  • #2

    Marleen @De Naaitafel (zondag, 04 mei 2014 16:59)

    Heb je al bij de tips & tricks gekeken? Hier post ik ook regelmatig nieuwe lessen of tips. De laatste ging over naaimachinenaalden en de volgende zal over verschillende soorten stof gaan.

  • #3

    Fabienne (woensdag, 07 mei 2014 15:33)

    Beste, ik probeerde vandaag de eerste keer de naaimachine uit. Alles lukt, behalve dat de persvoet van de naaimachine amper 3 à 4 mm naar beneden gaat, en dat de persvoet dus in de laagste stand nog altijd 5 mm boven de stof hangt... Enig idee wat ik verkeerd zou doen, of ligt dit aan de naaimachine? Mvg

  • #4

    Marleen @De Naaitafel (woensdag, 16 juli 2014 00:17)

    Hoi Fabiënne. Is het nog gelukt met de persvoet van je naaimachine? Ik weet heel goed wat je allemaal met een naaimachine kan doen, maar het oplossen van technische problemen laat ik altijd de naaimachinedealer doen.

  • #5

    Carla (donderdag, 11 september 2014 12:41)

    Hoi Marleen. Wat een leuke en uitgebreide website!
    Pas gestart als beginner achter de naaimachine, ben ik spontaan op je site terecht gekomen en zal je blog blijven volgen. Ik ben een uurtje gebleven en heb veel bestudeerd. De tekst is heel helder en duidelijk. De plaatjes helpen enorm! Hier heeft iemand uitstekend zijn best gedaan een prachtige site te maken. Vriendelijke groet, Carla!

  • #6

    dijkstra (dinsdag, 27 januari 2015 15:43)

    Bij het naaien springt mijn garenpen op en neer en lust de onderdraad...ik heb alle adviezen nagelopen...de spanning lijkt goed, maar als ik ga naaien gaat er iets niet goed dus...ook alle tips uit hey bijgeleverde boekje lossen dit probleem niet op...Ik vind deze sitr erg leuk en duidelijk...had hem nog niet eerder ontdekt...hartelijkegroet fokje

  • #7

    Emmeken (zaterdag, 07 februari 2015 16:48)

    Hoi Marleen,

    Leuke site zeg! Weet jij toevallig of en zo ja hoe je een vol spoeltje kunt afwikkelen met de naaimachine, zodat je hem opnieuw kunt gebruiken? Ben de handleiding kwijt en kan het me niet meer herinneren... Is lang geleden dat ik de naaimachine heb gebruikt! Alvast bedankt!

  • #8

    Van Der Zwaag (dinsdag, 26 mei 2015 12:48)

    Mooi uitgelegd... Wel zit ik ergens mee. U zegt een schroef naast het spoeltje, dat zie ik niet! Ik heb met mijn naaimachine altijd al oorlog gehad met het spoeltje, ik heb hem gloednieuw gekocht, dus ik heb ergens aan gezeten de eerste dag al waar ik geen verstand van had! Ik denk dan de spanning te hoog is, daarom blijft bij het naaien wel eens staan en naait niet door!
    Heb je een idee wat er aan de hand kan zijn?

  • #9

    Leo (dinsdag, 02 juni 2015 06:59)

    Prachtige uitleg, ik ben gelijk begonnen om bootkussens te maken, best een uitdaging voor een man die nog nooit genaaid heeft. Met deze uitleg gaathet lukken, bedankt Merleen

  • #10

    serap (dinsdag, 25 augustus 2015 13:29)

    hallo, het huisje waar de spoel ingezet moet worden ligt eruit hoe krijg ik hem er weer in?dat kan ik nergens vinden.

  • #11

    Anita (donderdag, 07 januari 2016 14:43)

    Hoi ik heb een vraag hij pakt de ondervraagd niet van mijn machine waar zou dat aan kunnen liggen en hoe en wat moet ik daaraan doen

  • #12

    Marleen @De Naaitafel (donderdag, 07 januari 2016 14:48)

    Beste Anita,

    Meestal is de onder- of bovendraad niet goed ingeregen, waardoor de spoeldraad niet mee naar boven komt. Heb je gekeken of de spoel goed zit in het spoelhuis en zit het spoelhuis ook goed in de machine?
    Ook moet eerst de bovendraad zijn ingeregen voordat de onderdraad naar boven kan worden gehaald. Hou op de bovendraad tijdens het draaien met het handwiel wat spanning.

    Ik hoop dat het je lukt! Laat je het me weten?
    Groepjes Marleen

  • #13

    Irene (zaterdag, 06 februari 2016 17:21)

    Heel erg leuk en leerzaam dit! Erg duidelijk uitgelegd ook. Top!

  • #14

    Marleen @De Naaitafel (donderdag, 11 februari 2016 10:34)

    Bedankt Irene! Leuk dat je me dat laat weten!

  • #15

    monique (donderdag, 11 februari 2016 12:25)

    Hai, Een heel interessante site.Ik heb gemerkt dat bij het stikken me klos garen steeds eraf springt en ook uit de naald gaat. Terwijl ik stik wilt de machine niet verder. De stof zit dan vast en als ik hem los krijg en eronder kijk zie ik een heleboel garen. Hoe los ik dit op?

  • #16

    Marleen @De Naaitafel (donderdag, 11 februari 2016 16:22)

    Hoi Monique,
    Het lijkt erop dat de machine niet goed is ingeregen of dat de spanning niet correct staat ingesteld. Zowel de onderdraad als de bovendraad kan verkeerd zitten. Controleer dit goed met je gebruiksaanwijzing. Hoop dat je hiermee succes hebt.
    Groet, Marleen

  • #17

    Linda de Jong (vrijdag, 12 februari 2016 08:13)

    Ald kind zat ik achter de singer van mijn moeder. Maar het lukte niet zo goed.
    Nu pak ik het naaien weer op. Nog steeds vaak ruzie met de spoel en de draadspanning. En geen moeder meer om het aan te vragen Maar dit artikel is zo duidelijk Ik snap nu wat ik moet doen en ga zo gelijk beginnen! Dank je!

  • #18

    Sara (dinsdag, 08 november 2016 14:01)

    Beste, ik volg jouw lessen online en zijn erg goed uitgelegd! Ik kocht me enkele weken geleden de Quigg naaimachine in d Aldi. Nu installeerde ik mijn bovendraad en onderdraad, zoals uitgelegd. Vervolgens wil ik een kleine test doen en handmatig via het tandwiel gaat dit perfect. Maar als ik de naald wil laten bewegen via de voetpedaal, draait de motor maar beweegt de naald niet. Doe ik dan iets verkeerd? Alvast bedankt!